CÉSAR C. SAMANIEGO (+)

 SAMANIEGO (+)
Nacimiento:
25 de Octubre de 1877

Fallecimiento:
13 de Julio de 1947
Biografía:

Nombre real: CESAR CRISPIN SAMANIEGO.


CÉSAR C. SAMANIEGO

Periodista y profesor, autor del libro ILEX PARAGUAYENSIS, estudio sobre la yerba mate.



¡JHA, PARAGUAY, KUIMBAE RETA!


(FRAGMENTOS)



... Paraguay, nde Chaco umí yanke oi potá,


jha ne rahirovo umí boliviano pe o mosé;


neutrales jha Liga de Naciones pe ombo guatá,


oipotá jháicha: o guakykué tera o guenonde.



«No se reconocerá territorio conquistado por las armas»


jheí umí tetá sai. O puká yanke, jha bolí o sapucái:


yapú guasú upeva, karai argentino, Saavedra Lamás;


Ekirirí. Chake pe ne rembiapo kué. Aní re kái.



Reinte umí yanke oime rahéva pe o mbo tororé,


jhetá ma jhikuai umí jhesé mante o mañava;


umí teta guasú pe arema o mbo yuru jhé,


sapy’á reinte oikuane, opá vaiva jha jhi añáva.



Oyeé aipo«derecho» mbae guasu etéva jhá,


jhae«justicia» ma katú na mboyoya jhái.


Neé reí. I michí va pe, umí tuvichá o mbo vavá


jha«derecho», jha «justicia», peteí Yuaí



Mundo rovake umí yanke, jha umí bolí,


ñande hyvy, jha kirosen oipotá gui jhikuai,


o yuayú, jha jheí umí tová ata jha py-á mirí:


Yai pyjhy katu Chaco; no myhi chene Paraguay.



León rahy kuera, o rambi jhágui o ñaka rapuha


o ye tyvyró, jhagué ravuhá o ñe mbo sarakí,


petehí, tehí, o ñe mo tenondé, jha o sarakuteá


pochi gui, umí bolí rejhe o ye jheá, o mo sarambí.



Kuimbaé rehy-i, rejhe i poyái umí avá ky-á,


hymá guaréicha ñande mita i py-á guasú,


jhatá ramo o ñe ñoraihiro, upepe o ñe jhaha mbá,


mbocá hyrámo, kysé jha machete o ye purú.



Yanke kuera umí boli gui, jhi anghá ma opyjhy;


o mehé umí guaicurú pe pirá jha mbocá oipotá pevé,


jha ojhechá maramo na jhembivei kirosen repy,


ohútama, ñande yopyvo, ñande yucavo, jhae kuera.



Umí tetá rova mokoi, jheí: ¡TOPA LA GUERRA!


jha upeayá, umí guaicurú pe, manterí o armá,


jha ikatú guivé, ovendé jha ombo jhasá jhembiú rakuera


nda ye upeicha pacto Kellog, jha Liga, o alcahueteá.



Jheí vaherá moha, umí teta rova mokoi:


Paz, Derecho, Justicia, López rahy-i nda pe jhechai;


umí yanke oré patrón, jha Bolivia opáma i yoyói;


ta icuatiá yepe, to mehe catu Chaco, Paraguay!



Mbaé guasú pe ña ne michí, jhae ña ne mboriajhú,


oimé raheva voto ma ñandéve oñe mbocariahy-se;


jha oikua jhapema jhikuai, nda ipori jha mbutú


Paraguay pe o yopiva, ose yehynte vahera jha ovevé.



Paraguay piré ndoi kuau-kai, Chaco nembaé teéjhá,


jhetá teta kuera amigo o rambosá jha karú requecho,


Paraguay, neño rehi; ne memby kuera nte nde rayjhujhá,


maena, Argentina, yepe o ñen mbota vy, jheí:«derecho».



(Rafael Arias S.: pseudónimo)

(Ocara Poty cuemí, Año IX, N.º 63)



Fuente: EL TRINO SOTERRADO. PARAGUAY, APROXIMACÓN AL ITINERARIO DE SU POESÍA SOCIAL. TOMO II. Autor: LUIS MARÍA MARTÍNEZ. Edición digital: Alicante: Biblioteca Virtual Miguel de Cervantes, 2002. N. sobre edición original: Edición digital basada en la de Asunción (Paraguay), Ediciones Intento, [1986].

Total de1 obra(s) anexadas
Portal Guarani © 2026
Todos los derechos reservados
Desde el Paraguay para el Mundo!
Acerca de PortalGuarani.com | Centro de Contacto
Facebook - PortalGuaraniInstagram - PortalGuaraniTiktok - PortalGuarani